Een zevende
Zonnepanelen in Nederland leveren op 21 december maximaal een zevende deel van de energie die ze op 21 juni leveren. Dat komt uit een KNMI-klimaatbericht uit 2018.
Lage zon of korte dag?
Er zijn twee oorzaken: de dagen zijn kort en de zon staat laag. Midden op de dag is het zonlicht op de langste dag in Nederland drie keer zo sterk als op de kortste. Opgeteld over de hele dag is de hoeveelheid zonlicht op de langste dag zeven keer zo groot als op de kortste.
Wat weegt het zwaarst? In Nederland, op 52 graden noorderbreedte, is de lage zonnehoogte net wat belangrijker dan de korte dag: 63 procent tegen 37 procent. De verschillen in daglengte zijn dus niet de hoofdoorzaak, het is vooral de lage stand van de zon. Op 58 graden noorderbreedte, bij een kortste dag van precies 6 uur, zijn beide effecten even groot.
Wanneer leveren panelen het meest op?
Het KNMI zag in het onderzoek naar de opbrengst van daken in Dordrecht en Houten dat er een brede zomerperiode is met hoge productie. April doet niet onder voor juni, terwijl de zonnestraling zelf een duidelijke piek in juni heeft.
Dat komt omdat zonnepanelen beter werken, dus efficiënter, bij lage temperaturen. De zonnige dagen in juli en augustus zijn vaak te warm voor de optimale werking. Ook de hoek en de richting van de panelen bepalen hoeveel zonnestraling erop valt.
De donkere wintermaanden leveren, ondanks de kou, weinig zonne-energie op, maar volgens het KNMI waait het dan gemiddeld wel meer.
Zonuren
Mei is de zonnigste maand van Nederland wat uren zonneschijn betreft. In de zomermaanden ontstaan er door de warmte landinwaarts gemakkelijk stapelwolken, waardoor hartje zomer iets minder zonnig is. In het najaar en de winter kan het dagen achtereen grijs zijn. Aan de westkust en op de westelijke Waddeneilanden schijnt de zon het meest.
Sinds de jaren tachtig is de lucht in Europa schoner geworden, en de hoeveelheid zonnestraling die door de atmosfeer wordt doorgelaten nam toe met ongeveer 4 procent per tien jaar. Dat maakt het in Nederland steeds zonniger.
Zonnepanelen op de plaatspagina
De zonnepaneelscore van Dagweer vergelijkt de gemeten zonnestraling met wat een heldere hemel op dat moment zou geven. Na zonsondergang geeft ze geen score.