Wat is een vorstdag?
Op een vorstdag daalt de temperatuur op de normale waarnemingshoogte van anderhalve meter boven de grond tot onder het vriespunt. De periode waarin vorstdagen mogelijk zijn duurt meestal van oktober tot en met april. Soms komt de temperatuur ook in mei of september onder nul.
Vlak bij de grond is het kouder
Het KNMI meldt temperaturen op 1,5 meter. Vlak bij de grond kan het volgens het KNMI enkele graden kouder zijn, vooral bij helder en windstil weer. Planten en autoruiten kunnen dus al bevriezen terwijl het weerbericht nog een plusgraad noemt.
Het vroegste en het laatste
- Vroegste vorst in De Bilt: 16 september 1971. Die dag noteerde Winterswijk -2,4 graden.
- Laatste vorst in De Bilt: 28 mei 1961.
- Laagste temperatuur van een zomer: -0,8 graden op 18 juni 1955 in Witteveen.
- Vorstvrij: juli en augustus zijn de enige maanden die in het hele land altijd vrij van vorst zijn gebleven.
Een voorbeeld van een eerste vorst
In 2019 werd de eerste vorst voor de winter in De Bilt gemeten in de nacht naar 31 oktober: -0,5 graden. In Lelystad was het die nacht -2,6 graden. Twee dagen eerder, op 29 oktober, was het op de stations Eelde en Twenthe al -0,2 graden geweest. In 2025 kwam het dit winterhalfjaar voor het eerst tot vorst in de avond van 16 november.
Het groeiseizoen verschuift
Het KNMI schreef in 2022 dat het groeiseizoen in De Bilt inmiddels gemiddeld drie weken eerder begint dan 120 jaar geleden: rond 5 april, tegen rond 26 april toen. Als praktische definitie geldt de dag waarop de gemiddelde etmaaltemperatuur 5 graden bereikt en daar tot 1 juli niet meer onder komt.
De laatste vorst valt sinds het begin van deze eeuw juist steeds later. Daardoor wordt de periode waarin vorst gewassen kan beschadigen langer: gemiddeld duurde die zo'n tien dagen, begin deze eeuw vijf dagen en inmiddels vijftien, langer dan ooit sinds het begin van de metingen in 1901. De oorzaak is volgens het KNMI nog onduidelijk.
Op de plaatspagina
De tuinierscore van Dagweer weegt vorst mee, samen met neerslag en wind. De verwachte minimumtemperatuur zie je op de pagina van jouw plaats.