Relatieve vochtigheid en dauwpunt
Lucht kan maar een beperkte hoeveelheid waterdamp bevatten, en die hoeveelheid hangt af van de temperatuur. Koude lucht kan minder waterdamp bevatten dan warme.
De relatieve vochtigheid geeft aan hoeveel waterdamp de lucht bevat ten opzichte van het maximum bij die temperatuur. Bij 100 procent is de lucht verzadigd, bij 50 procent bevat ze de helft van wat mogelijk is.
Het dauwpunt is de temperatuur waarbij waterdamp begint te condenseren doordat de lucht afkoelt. Dan is de relatieve vochtigheid 100 procent. Je ziet dat als je bril beslaat in een warme, vochtige ruimte: het glas is kouder dan het dauwpunt van de lucht eromheen. Ook mist en condens op een koude ruit ontstaan zo.
Waarom is het in huis droog?
De koude buitenlucht bevat maximaal de verzadigingshoeveelheid waterdamp, en dat is weinig. Wordt die lucht binnen opgewarmd, dan blijft de hoeveelheid vocht gelijk, maar de hoeveelheid die de lucht kan bevatten neemt toe. De relatieve vochtigheid daalt dus.
Het KNMI rekent het voor. Buitenlucht van 0 graden met 70 procent luchtvochtigheid bevat 3,4 gram waterdamp per kubieke meter. Verwarm je die binnen tot 20 graden, dan is de relatieve vochtigheid nog maar 19 procent, want bij 20 graden kan de lucht 18 gram per kubieke meter bevatten.
Wat doet droge lucht?
De droge lucht onttrekt vocht aan houten meubels en vloeren, die daardoor kunnen kromtrekken of scheuren. Ook huid en haar drogen uit, waar je last van kunt krijgen.
Hoeveel water heb je nodig?
Een aangenaam peil ligt volgens het KNMI tussen 40 en 60 procent. Wil je in het voorbeeld van 19 naar 50 procent, dan moet de lucht 9 gram per kubieke meter bevatten, dus 5,6 gram extra. In een gemiddelde huiskamer van 100 kubieke meter is dat ruim een halve liter water.
Buiten kan het enorm verschillen
Buiten varieert de relatieve vochtigheid van minder dan 20 procent tot 100 procent. Woorden uit het weerbericht als drukkend, kil, guur en waterkoud hebben te maken met een zeer hoge luchtvochtigheid. Bij schraal weer bevat de lucht weinig waterdamp en is de relatieve vochtigheid heel laag.
Meten met haar
De relatieve vochtigheid meet je met een haarhygrometer. Een ontvet mensenhaar of paardenhaar wordt korter in drogere lucht en langer in vochtigere lucht. Een wijzertje geeft dat aan in procenten.
De wasweerscore van Dagweer kijkt naar temperatuur en luchtvochtigheid samen, omdat dat samen bepaalt hoe droog de lucht is.